Hoger onderwijs in de Troonrede 2017

In de Troonrede werd het hoger onderwijs helder geduid. Reallocatie waarin verschuiving van publieke naar private middelen de hoofdlijn is, werd bevestigd. “De eigen bijdrage” gaat omhoog en deze inkomsten worden gestoken in beter en intensiever onderwijs. Die tekst van de koning klopt trouwens niet waar het de meevallers uit die bijdragen in het kader van de SF betreft, zowel in 2012 als 2013.

Concentratie als cruciaal doel
Spannender was de samenvatting die de Majesteit uitsprak van de Strategische Agenda van Halbe Zijlstra. Kern daarvan noemde zij namens het kabinet excellentiebevordering in het onderzoek, betere aansluiting op de arbeidsmarkt en afspraken over het onderwijsaanbod in het HO. Daar werd een zeer onthullend idioom gebruikt. De tekst sprak niet van ‘profilering en differentiatie’ à la Veerman en evenmin van Zijlstra’s eigen visie van ‘minder uniformiteit’ in een ‘hoogvlakte met veel meer pieken en minder ravijnen’. Beatrix zei blunt: “de regering maakt afspraken met universiteiten en hogescholen over concentratie van opleidingen.” Is dit de koninklijke aap die uit de vele hoeden van Prinsjesdag kwam?

Concentratie van opleidingen als cruciaal politiek doel is niet opgenomen in de voorstellen van zowel de Commissie Veerman als het kabinet zelf, tot nu toe. Feitelijk zou er nu dus toch een grote schaalvergrotingsoperatie in aantocht zijn, precies langs de lijnen waar zowel Jasper Tuytel als Guusje ter Horstop ScienceGuide voor waarschuwden.

Volledige HO-krimp door concentratie
Spannend is ook de gedachte dat het HO-aanbod geconcentreerd moet worden terwijl ons land als enige met Noorwegen en Turkije een nog stevig groeiende vraag naar HO zal kennen.Bij minder HO-zwaartepunten met meer deelnemers zal de omvang van de instellingen extra toenemen. Omdat de universiteiten beogen te krimpen, zou dat inhouden dat het HBO zowel groter in omvang wordt als nog veel omvangrijker hogescholen zal kennen. Er is nog een andere mogelijkheid, maar daar zweeg de Troonrede over: krimp van heel het HO aan de hand van concentratie.
Die denklijn liet staatssecretaris Zijlstra zich ontvallen bij de jaaropening van Inholland. Daar pleitte hij voor een discussie of ons land wel zoveel hoger opgeleiden nodig heeft, gelet op de economische ontwikkeling en het aanstaande tekort aan vakmensen vanwege de vergrijzing. Concentratie van opleidingen zou dan in combinatie met WO-krimp en meer selectiviteit, moeten leiden tot minder studenten in HBO en WO. Dit zal alleen lukken als de doorstroomrechten van met name MBO’ers en Havo-leerlingen nadrukkelijk worden ingeperkt. Voorstellen in die richting zijn van minister Van Bijsterveldt, die daar over gaat, niet bekend.

bron: Scienceguide, 19 september 2017

No Comments Yet.

Leave a comment