Instroomonderzoek voor nieuwe en bestaande opleidingen
Instroomonderzoek helpt onderwijsinstellingen om realistisch in te schatten hoeveel studenten een opleiding kan aantrekken en hoe de opleiding aansluit op de interesses en behoeften van studenten.
Bij nieuwe opleidingen onderbouwt het onderzoek de business case en bestuurlijke go/no-go. Het geeft inzicht in doelgroepen, concurrentie, instroompotentie, kannibalisering en de vraag hoe de opleiding inhoudelijk het best kan worden geprofileerd.
Bij bestaande opleidingen helpt instroomonderzoek verklaren waarom instroom terugloopt. Ligt dit aan veranderende vraag bij studenten of het werkveld, toenemende concurrentie, werving en zichtbaarheid, of de inhoudelijke profilering van de opleiding?
Instroomonderzoek kan worden uitgevoerd voor zowel opleidingen als tracks.
In gesprek?
Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Roman Peerboom
Advanced Quantative Research
matthijsendt@nidap.com
Martijn Pelle
Directeur en adviseur portfoliostrategie
rachel@nidap.com
Lees meer over macrodoelmatigheid en CDHO-aanvragen
→ Wat kan NIDAP betekenen? (onderzoek, advies, aanvraagbegeleiding
Wanneer is instroomonderzoek zinvol?
Voor business case van nieuwe opleidingen of tracks en bestuurlijke afweging (Go/No-go)
Hoeveel studenten kan een nieuwe opleiding mogelijk aantrekken? Leidt het aanbieden van de opleiding tot nieuwe instroom voor uw instelling? Of vooral tot verschuiving binnen het bestaande aanbod en kannibalisering?
Instroomonderzoek onderbouwt hiermee zowel de business case als de bredere bestuurlijke portfolioafwegingen rond interne concurrentie en versnippering.
Voor het toetsen en aanscherpen van de propositie
Hoe kijken potentiële studenten naar de (ontwikkelde of bestaande opleidingspropositie)?
Hoe aantrekkelijk zijn inhoud, naam, beroepsbeeld, locatie, opzet en profilering? Welke onderdelen spreken aan, welke roepen twijfel op en hoe verhoudt de opleiding zich tot alternatieven? Deze inzichten helpen bij het aanscherpen van de inhoudelijke profilering, communicatie, curriculumkeuzes en opleidingsopzet.
Instroomonderzoek speelt hiermee een rol in het ontwikkelingsproces van nieuwe opleidingen als bij de herpositionering van bestaande opleidingen.
Bij dalende instroom van bestaande opleidingen
Bij bestaande opleidingen helpt instroomonderzoek verklaren waarom de instroom terugloopt of achterblijft.
Ligt dit aan veranderende studentvraag, toenemende concurrentie, werving en zichtbaarheid, demografische ontwikkelingen of de inhoudelijke profilering van de opleiding?
Het onderzoek maakt zo zichtbaar waar het probleem zit welke oplossingsrichtingen er zijn.
Rond macrodoelmatigheid en CDHO-aanvragen
Voor de CDHO is een uitgebreid instroomonderzoek niet verplicht. De CDHO vraagt wel om een instroomverwachting.
In de praktijk voeren instellingen vaak aanvullend instroomonderzoek uit, omdat dit belangrijk is voor de business case, interne besluitvorming en de verdere ontwikkeling van de opleiding. De resultaten van het instroomonderzoek kunnen ook worden gebruikt in de CDHO-aanvraag.
Uit welke onderdelen bestaat de voorstudie?
NIDAP heeft veel ervaring met macrodoelmatigheidsonderzoek en kennis van de beoordelingspraktijk van de CDHO. Op basis van een beperkt aantal gerichte onderzoekstappen en analyse van eerdere besluiten adviseren we over risico’s, kansrijke argumenten en vervolgstappen.
De precieze invulling van een voorstudie hangt af van de opleiding, het domein en de vragen die vooraf spelen. Vaak bestaat een voorstudie uit een combinatie van de volgende onderdelen.
Quickscan arbeidsmarktbehoefte
Analyse van beschikbare arbeidsmarktdata (zoals ROA, UWV en CBS), scan van de vacaturevraag en relevante literatuur om te bepalen of de arbeidsmarktvraag aannemelijk en onderbouwbaar is.
Analyse van verwante opleidingen
In kaart brengen van bestaand en verwant opleidingsaanbod voor een eerste beoordeling van ruimte in het aanbod en onderscheidend vermogen. De analyse richt zich op inhoud, profiel, uitstroomrichting en arbeidsmarktfocus van vergelijkbare opleidingen.
Bestudering vergelijkbare CDHO-aanvragen
Analyse van eerdere aanvragen en besluiten om risico’s, argumentatielijnen en aandachtspunten in beeld te krijgen.
Eerste beoordeling van profilering
Welke inhoudelijke profilering, uitstroomrichting of arbeidsmarktfocus kan de aanvraag kansrijker maken? Is een zelfstandige opleiding verdedigbaar richting de CDHO? Of is opname binnen bestaand aanbod mogelijk logischer?
Optioneel: gesprekken met werkgevers
Wanneer meer zicht nodig is op de arbeidsmarktbehoefte, kan de voorstudie worden uitgebreid met enkele interviews met werkgevers. Deze gesprekken geven een eerste kwalitatief beeld van de behoefte in het werkveld en kunnen helpen om te bepalen welke profilering of uitstroomrichtingen op de meeste bijval kan rekenen.
Waarover adviseren we?
Een voorstudie is meer dan onderzoek. We vertalen de bevindingen naar een concreet advies over de kansrijkheid van de aanvraag en de inrichting van het vervolgtraject.
Daarbij beantwoorden we onder meer de volgende vragen:
Hoe zal de CDHO waarschijnlijk naar deze opleiding kijken?
Waar zitten mogelijke valkuilen in de onderbouwing?
Welke argumenten lijken kansrijk?
Is een zelfstandige opleiding verdedigbaar, of ligt opname binnen een bestaande opleiding meer voor de hand?
Welke afstemming met andere instellingen is nodig?
Welk vervolgonderzoek is nodig, en hoe moet dit worden ingestoken?
Welke keuzes rond profiel, uitstroomrichting of arbeidsmarktfocus zijn verstandig?
Het advies is gericht op een praktische vervolgstap: doorgaan, aanscherpen, of heroverwegen?
Wat levert de voorstudie concreet op?
De voorstudie resulteert in een compacte rapportage met bevindingen, risico’s en advies.
U krijgt inzicht in:
De kansrijkheid van de CDHO-aanvraag
De sterke en zwakke punten van de voorgenomen aanvraag
De belangrijkste risico’s in de beoordeling door de CDHO
Kansrijke argumentatielijnen en profilering
Benodigde vervolgstappen in onderzoek en afstemming
Een eerste actieplan voor het volledige macrodoelmatigheidsonderzoek
Waar mogelijk worden onderdelen van de voorstudie zo ingericht dat ze later kunnen worden opgenomen in het volledige macrodoelmatigheidsonderzoek. De voorstudie is dus geen los traject, maar kan direct bijdragen aan de verdere onderbouwing van de aanvraag.
Waarom kiezen voor NIDAP?
NIDAP is gespecialiseerd in macrodoelmatigheidsonderzoek en CDHO-aanvragen. We combineren kennis van de beoordelingspraktijk met arbeidsmarktonderzoek, aanbodsanalyse en scherpe argumentatie.
We hebben in de afgelopen jaren meer dan 30 macrodoelmatigheidstrajecten uitgevoerd voor universiteiten en hogescholen, waaronder aanvragen voor associate degrees, bachelors en masters. Ook worden we ingeschakeld bij complexe aanvragen, voorstudies en herstel van afgewezen aanvragen.
Een voorstudie door NIDAP is geen losse quickscan, maar een gericht advies over de kansrijkheid van uw aanvraag en de beste route richting een sterk macrodoelmatigheidsonderzoek.
Neem contact op voor een kennismakingsgesprek
We gaan graag in gesprek over uw nieuwe opleiding.

