Instroomonderzoek voor nieuwe en bestaande opleidingen
Instroomonderzoek helpt onderwijsinstellingen om realistisch in te schatten hoeveel studenten een opleiding kan aantrekken en hoe de opleiding aansluit op de interesses en behoeften van studenten.
Bij nieuwe opleidingen onderbouwt het onderzoek de business case en bestuurlijke go/no-go. Het geeft inzicht in doelgroepen, concurrentie, instroompotentie, kannibalisering en de vraag hoe de opleiding inhoudelijk het best kan worden geprofileerd.
Bij bestaande opleidingen helpt instroomonderzoek verklaren waarom instroom terugloopt. Ligt dit aan veranderende vraag bij studenten of het werkveld, toenemende concurrentie, werving en zichtbaarheid, of de inhoudelijke profilering van de opleiding?
Instroomonderzoek kan worden uitgevoerd voor zowel opleidingen als tracks.
In gesprek?
Neem gerust contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Roman Peerboom
Advanced Quantative Research
romanpeerboom@nidap.com
Martijn Pelle
Directeur en adviseur portfoliostrategie
martijnpelle@nidap.com
Wanneer is instroomonderzoek zinvol?
Voor business case van nieuwe opleidingen of tracks en bestuurlijke afweging (Go/No-go)
Hoeveel studenten kan een nieuwe opleiding mogelijk aantrekken? Leidt het aanbieden van de opleiding tot nieuwe instroom voor uw instelling? Of vooral tot verschuiving binnen het bestaande aanbod en kannibalisering?
Instroomonderzoek onderbouwt hiermee zowel de business case als de bredere bestuurlijke portfolioafwegingen rond interne concurrentie en versnippering.
Voor het toetsen en aanscherpen van de propositie
Hoe kijken potentiële studenten naar de (ontwikkelde of bestaande opleidingspropositie)?
Hoe aantrekkelijk zijn inhoud, naam, beroepsbeeld, locatie, opzet en profilering? Welke onderdelen spreken aan, welke roepen twijfel op en hoe verhoudt de opleiding zich tot alternatieven? Deze inzichten helpen bij het aanscherpen van de inhoudelijke profilering, communicatie, curriculumkeuzes en opleidingsopzet.
Instroomonderzoek speelt hiermee een rol in het ontwikkelingsproces van nieuwe opleidingen als bij de herpositionering van bestaande opleidingen.
Bij dalende instroom van bestaande opleidingen
Bij bestaande opleidingen helpt instroomonderzoek verklaren waarom de instroom terugloopt of achterblijft.
Ligt dit aan veranderende studentvraag, toenemende concurrentie, werving en zichtbaarheid, demografische ontwikkelingen of de inhoudelijke profilering van de opleiding?
Het onderzoek maakt zo zichtbaar waar het probleem zit welke oplossingsrichtingen er zijn.
Rond macrodoelmatigheidsonderzoek en CDHO-aanvragen
Voor de CDHO is een uitgebreid instroomonderzoek niet verplicht. De CDHO vraagt wel om een instroomverwachting. Dit kan simpelweg bestaan uit bijvoorbeeld een gemiddelde van de instroom van verwante opleidingen.
In de praktijk voeren instellingen vaak aanvullend instroomonderzoek uit, omdat dit belangrijk is voor de business case, interne besluitvorming en de verdere ontwikkeling van de opleiding. De resultaten van het instroomonderzoek kunnen ook worden gebruikt in de CDHO-aanvraag.
Wat onderzoeken we?
Instroomonderzoek geeft breed inzicht in de factoren die instroom beïnvloeden:
Doelgroepen en demografische ontwikkelingen
Concurrentie en onderscheidend vermogen.
Instroom- en doorstroompatronen
Instroomontwikkeling en prognose.
Herkomst van instroom: nieuwe instroom, verschuiving of kannibalisering.
Studentinteresse en aantrekkelijkheid van propositie, curriculum, beroepsbeeld en opzet.
Studiekeuze-intentie en keuzefactoren en drempels
Regionale aantrekkelijkheid en positie van de instelling.
Werving, zichtbaarheid en informatievoorziening richting doelgroepen.
Dit leidt tot een onderbouwd beeld van de instroompotentie en een (waar nodig) een goed onderbouwde meerjarige instroomprognose.
Wat levert instroomonderzoek op?
Een onderbouwde meerjarige instroomprognose
Inschatting van netto instroom en mate van kannibalisering
Inzicht in verwachte doelgroepen
Inzicht in de omvang van de doelgroepen en de verwachte demografische trends
Bij een master: uit welke bachelors valt doorstroom te verwachten?
Inzicht in het concurrentieveld en hun concurrentiepositie
Inzicht in studentinteresse en aantrekkelijkheid van de propositie
Input voor business case en bestuurlijke go/no-go
Onderbouwing voor portfolio- en investeringskeuzes
Advies voor positionering, profilering, curriculum en opzet
Een diagnose van teruglopende instroom en oplossingsrichtingen
Hoe bepalen wij instroompotentie?
Een instroomprognose is bij NIDAP niet gebaseerd op één enquêtevraag of op het percentage respondenten dat zegt interesse te hebben in een opleiding. Dat is te onzeker als basis voor een business case.
Een opleiding aantrekkelijk vinden of interessant noemen, is niet hetzelfde als daadwerkelijk instromen. Wij gaan uit van de empirie en adviseren daarom vaak een aanpak op basis van data-onderzoek, aangevuld met veldwerk.
Wij beschouwen instroompotentie breed
· Instroom en doorstroomgedrag
· Doelgroepen en demografische ontwikkelingen
· Regio en aantrekkelijkheid van de instelling
· Studentinteresse en studiekeuze-intentie
· Concurrentie en onderscheidend vermogen
· Concurrentiekracht
Zo ontstaat een realistische inschatting van de instroompotentie én zicht op de factoren die deze instroom beïnvloeden.
Zo pakken we het aan
Instroomonderzoek sluiten we nauw aan op uw situatie. Gaat het om een nieuwe of bestaande opleiding of track? Gaat het om associate degree, bachelor of master? Voltijd of deeltijd?
Aanpak bij een nieuwe opleiding of track
Hier is het doel om de verwachte instroom te onderbouwen, en meer inzicht te bieden in doelgroepen, concurrentie en hoe de opleiding aansluit op de behoefte van studenten (of werkenden). Bij een nieuwe opleiding of track combineren we daarom vaak data-onderzoek met het perspectief van studenten en instroomdoelgroepen.
Veelvoorkomende onderdelen zijn:
Modelmatig instroomonderzoek
Een cijfermatige onderbouwing van de instroompotentie van opleidingen en tracks. Het datamodel wordt afgestemd op uw specifieke casus en houdt rekening met onder meer instroompatronen, doelgroepen, demografie, regio en concurrentie.
Het onderzoek resulteert in een meerjarige instroomprognose en wordt vaak uitgebreid met een modelmatige inschatting van kannibalisering binnen het bestaande aanbod.
Een modelmatig instroomonderzoek biedt een stevige basis voor de business case en voedt interne gesprekken over het wel of niet doorzetten van een opleiding.
Onderzoek onder studenten van aanverwante opleidingen binnen de instelling
Dit onderzoek versterkt het modelmatige onderzoek met dieper inzicht in mogelijke verschuivingen van de instroom binnen het bestaande aanbod. Zal de nieuwe opleiding kannibaliseren? En op welke opleidingen heeft dit dan het meeste effect?
Daarnaast geeft dit onderzoek de mogelijkheid de ontwikkelde propositie te toetsen bij studenten die dicht bij de beoogde doelgroep staan.
Onderzoek onder instroomdoelgroepen
Dit kan bestaan uit enquêtes, interviews of focusgroepen onder bijvoorbeeld vwo-leerlingen, mbo-studenten, hbo-bachelors, wo-bachelors of werkenden.
Hiermee toetsen we de aantrekkelijkheid van de propositie, het beroepsbeeld, de opleidingsopzet en de mate waarin de opleiding aansluit op interesses en behoeften van potentiële instromers.
Aanpak bij een bestaande opleiding of track
Bij een bestaande opleiding is het doel om eerst scherp zicht te krijgen op waarom de instroom krimpt of achterblijft. Van interne aannames naar feiten. Vervolgens helpen we bij het benoemen van concrete en haalbare oplossingsrichtingen.
Veelvoorkomende onderdelen zijn:
Diagnose van instroomkrimp
Eerste stap is meestal een combinatie van data- en deskresearch.
We brengen in beeld wat de achtergronden zijn van de teruglopende instroom. Ligt de oorzaak vooral in demografische trends? Of spelen andere factoren een rol, zoals afnemende interesse van studenten in het domein, toenemende concurrentie, verlies van marktaandeel, onvoldoende aansluiting tussen opleiding en doelgroep, of problemen in zichtbaarheid en werving?
Deze diagnose maakt duidelijk aan welke knoppen de opleiding nog kan draaien.
Onderzoek onder huidige studenten
Enquêtes, interviews of focusgroepen onder huidige studenten brengen in beeld waarom zij voor de opleiding hebben gekozen, welke alternatieven zij overwogen en welke elementen doorslaggevend waren.
Ook onderzoeken we hoe studenten de opleiding ervaren en hoe dit het beeld van de opleiding beïnvloedt. Dit maakt duidelijk wat de sterke punten zijn en waar verbeteringen mogelijk zijn in profilering, communicatie of opzet.
Onderzoek onder instroomdoelgroepen
Onder potentiële instromers onderzoeken we hoe de opleiding wordt gezien, welke drempels er zijn en waarom zij wel of niet overwegen in te stromen.
Dit kan bijvoorbeeld onder scholieren, mbo-studenten, hbo-studenten, wo-bachelorstudenten of werkenden. De uitkomsten geven richting aan werving, positionering en inhoudelijke aanscherping.
NIDAP begeleidt bij portfoliokeuzes
Instroomonderzoek staat niet op zichzelf. De uitkomsten moeten bijdragen aan keuzes over aanbod, positionering en profilering. Niet alleen de vraag hoeveel studenten mogelijk instromen is belangrijk, maar ook wat dit betekent voor het bestaande portfolio, investeringskeuzes en de toekomstbestendigheid van opleidingen.
NIDAP begeleidt onderwijsinstellingen bij het maken van goed onderbouwde en transparante portfoliokeuzes. Bijvoorbeeld in de vorm van een portfolioanalyse, om te komen tot portfoliostrategie en een investeringsagenda voor bestaande en nieuwe programma’s. Ook helpen we bij het verankeren van portfoliomanagement: het inrichten van een terugkerende cyclus waarin gesprekken over het portfolio worden gevoerd op basis van analyses en data.
Waarom kiezen voor NIDAP?
NIDAP is ook partij voor macrodoelmatigheidsonderzoek en CDHO-aanvraag
NIDAP is gespecialiseerd in macrodoelmatigheidsonderzoek en CDHO-aanvragen. U kunt bij ons terecht voor zowel instroomonderzoek als het volledige macrodoelmatigheidsonderzoek en de begeleiding van de CDHO-aanvraag.
Lees meer over macrodoelmatigheid en CDHO-aanvragen
→ Wat kan NIDAP betekenen? (onderzoek, advies, aanvraagbegeleiding
Neem contact op voor een kennismakings- of offertegesprek
Een vraag, idee of offerteverzoek? Of gewoon eens kennismaken? Laat uw gegevens achter, we nemen snel contact met u op voor een vrijblijvend gesprek.
